زانویی
زانویی (Elbow) از مهم ترین اتصالات به کار رفته در سیستم های پایپینگ است. این اتصالات جهت تغییر مسیر لوله کشی استفاده می شوند. زانویی ها معمولاً دارای انواع 90 درجه و 45 درجه هستند که می توانند جریان را در سیستم پایپینگ، به اندازۀ زاویه های مذکور تغییر دهند. هنگامی که دو لولۀ متصل به زانویی با یکدیگر هم سایز نباشند از زانویی های کاهنده استفاده خواهد شد.
شعاع زانویی در واقع شعاع دایره ای است که زانویی یک قطاع از این دایره است. زانویی ها دارای دو نوع شعاع کوتاه و شعاع بلند هستند که در نوع اول شعاع زانویی برابر با قطر اسمی لوله است و در نوع دوم شعاع زانویی 1.5 برابر قطر اسمی لوله است. برای برخی سیستم های پایپینگ از جمله سیستم های انتقال پودر و ذرات معلق جهت اطمینان بیشتر از سیستم و عدم افت فشار بالا در مسیر جریان که سبب تشکیل رسوبات و انسداد مجرا می‌شود، لازم است تا شعاع زانویی 10 برابر قطر اسمی لوله در نظر گرفته شود.
سایز زانویی ها با توجه به ابعاد لوله ها متغیر است و معمولاً سایز آن ها با قطر خارجی زانویی و به صورت NPS بیان می‌گردد. زانویی ها می­توانند بسته به شرایط مختلف سیستم و سیال عبوری از درون لوله و ابعاد و فشار خط لوله از طریق روش های مختلفی به لوله متصل شوند که برخی از این روش ها عبارتند از : اتصال رزوه ای، اتصال فلنجی، اتصال نر و مادگی، اتصال پرسی حرارتی، اتصال با چسب، ...

 

سه راهی و چهار راهی
هدف از به کارگیری سه راهی ها (Tee) و چهارراهی (Cross) ایجاد انشعاب در مسیر لوله کشی می باشد. سه راهی ها معمولاً برای حالتی به کار برده می‌شوند که بخواهیم از مسیر اصلی لوله یک انشعاب فرعی جدا کنیم که دو راه آن به خط لولۀ اصلی و مسیر سوم به انشعاب متصل می‌شود.
خروجی سوم سه راهی می تواند دارای قطر کمتر و یا بیشتری نسبت به دو خروجی هم راستا باشد و همچنین می تواند در جهت عمود بر راستای اصلی خط لوله و یا با زاویۀ 45 از خط اصلی باشد.
چهارراهی ها  دارای چهار مجرای مختلف عبور جریان هستند که باهم زاویۀ 90 درجه می‌سازند. این اتصالات شامل سه ورودی و یک خروجی و یا برعکس یک ورودی و سه خروجی هستند. همچنین گاهی از مسیر اصلی یک لوله دو انشعاب گرفته می‌شود. بسته به کاربرد مورد انتظار از سیستم می‌تواند در مسیر هر کدام از خروجی ها شیر نصب شود تا بتوان میزان جریان عبوری از هریک از انشعابات را کنترل کرد و در صورت لزوم مسیر آنها را مسدود نمود.

کاهنده ها

کاهنده ها (Reducer) به منظور اتصال دو لوله با سایز و سطح مقطع متفاوت به هم استفاده می‌شوند. جریان ورودی به این اتصالات هنگامی که از سمت بزرگتر وارد شود به هنگام خروج از سمت کوچکتر دچار افت فشار و افزایش سرعت می‌شود و برعکس در صورتی که از سمت باریک تر وارد شود هنگام خروج دچار افزایش فشار و افت سرعت می‌شود.

کاهنده ها دارای دو نوع متحدالمرکز (Concentric Reducer) و خارج از مرکز (Eccentric Reducer) هستند. نوع متحد المرکز به صورت هم محور با هر دو لوله نصب می شود و قطر آن رفته رفته کاهش می یابد که این امر می‌تواند سبب تجمع هوا و ایجاد پدیدۀ کاویتاسیون و آسیب دیدن سیستم شود. در نوع خارج از مرکز کاهنده ها یک لبۀ کاهنده کاملاً به موازات لبۀ دو لوله است و کاهش قطر تنها در یک طرف کاهنده و به صورت غیر تدریجی و ناهمگون انجام می‌شود. در این نوع از کاهنده ها امکان تجمع هوا و کاویتاسیون وجود ندارد. از معایب این کاهنده ها ایجاد افت فشار و تلاطم بیشتر در مسیر جریان است.

کوپلینگ
کوپلینگ (Coupling) ها نوعی اتصال هستند که از آنها برای متصل کردن دو لولۀ هم سایز استفاده می‌شود. این نوع اتصال ها آب بندی مناسبی ایجاد می‌کنند و میزان نشتی را به طور محسوسی کاهش می‌دهند. کوپلینگ ها در مواقعی که لوله دچار خوردگی و یا آسیب دیدگی شده است استفاده می شوند تا نشتی سیستم برطرف شود. همچنین از آنها به جای اتصالات جوشی یا فلنجی برای اتصال دو لوله استفاده می‌شود.
مهره ماسوره
مهره ماسوره (Union) دارای ساختاری تقریباً مشابه کوپلینگ ها هستند با این تفاوت که مهره ماسوره ها را می‌توان به راحتی در هر زمانی که بخواهیم از سیستم جدا کنیم در حالی که این کار برای کوپلینگ ها چندان ساده نیست. نوع اتصال مهره ماسوره ها به صورت اتصال نر و ماده است و از این رو جدا کردن آنها از هم ساده است. عموماً یک پوشش گالوانیزه بر روی این اتصالات استفاده می‌شود تا از هرگونه خوردگی روی آن ها جلوگیری شود.


اتصال اولت
اتصالات اولت (Olet) زمانی استفاده می‌شوند که اتصالات با اندازه های مناسب برای کاربرد مورد نظر ما وجود نداشته باشند. اگر اندازۀ لوله ورودی و خروجی باهم متفاوت باشد باید از اولت استفاده کرد. انواع مختلفی از اولت ها وجود دارد که عبارتند از :
•    Butt-weld Olet
•    Socket-weld Olet
•    Threaded Olet
•    Elbow Olet
•    Nipple Olet
•    Lateral Olet
•    Sweep Olet
•    Flange Olet

درپوش
از درپوش ها (Cap & Plug) به منظور مسدود کردن مسیر جریان استفاده می شود. مسدود کردن مسیر از این رو اعمال می‌شود که گاهاً با انجام تغییرات در نقشۀ لوله کشی و احداث یک سیستم جدید، لازم است تا بعضی مسیرهای سیستم قدیمی بسته یا به اصطلاح کور شود. همچنین هنگام انجام تعمیرات و بازرسی در سیستم لازم است تا مسیر لوله مسدود شود تا جریان به بیرون نریزد که در این مواقع هم استفاده از درپوش ها لازم است.
نوع اتصال درپوش Plug به لوله معمولاً به صورت رزوه ای یا نر و مادگی است که درپوش اتصال نر و لوله ماده است. درپوش Cap هم کاملاً ساختار مشابهی با Plug دارد با این تفاوت که Cap مادگی و لوله نر است.

بوشینگ

از بوشینگ ها (Bushing) جهت اتصال دو لولۀ غیر هم سایز استفاده می‌­شود. بوشینگ ها معمولاً دارای ساختار رزوه ای هستند. ساختار بوشینگ ها بسیار متراکم تر از کاهنده ها است. معمولاً از بوشینگ ها برای اتصال سیستم های انعطاف پذیر و لوله های پلاستیکی به لوله های فلزی استفاده نمی‌­شود.

... بازگشت